Preview

Economics: the strategy and practice

Кеңейтілген іздеу

Адами капитал тұжырымдамасына көзқарастардың эволюциясын категориялық талдау

https://doi.org/10.51176/1997-9967-2023-1-180-195

Толық мәтін:

Аннотация

Жаһандық дүрбелең жағдайында адами капитал тұжырымдамасының өзектілігі артып отыр. Адами капиталды тұжырымдамалауға ғасырлар бойы саяси экономиканың классиктері де, қазіргі заманғы ғалымэкономистер де айтарлықтай үлес қосты. Жаһандық белгісіздік пен экономикалық қатынастардың өзгеруі кезеңінде тұжырымдамаға нақты көзқарастың жоқтығын байқауға болады. Әлемдік экономикада адами капитал әртүрлі экономикалық және әлеуметтік құбылыстардың нақты себептерін анықтайтын және ашатын рөл атқарады. Экономистер адами капиталды экономикалық әл-ауқат пен дамудың бастауында тұрған экономикалық ғылымның категориясы ретінде қарастырады. Бұл зерттеудің мақсаты - әрі қарайғы зерттеулерге айтарлықтай әсер ете алатын адами капитал тұжырымдамасын зерттеудің әртүрлі тәсілдерін қолдану. Мақалада шолу жасалып, адами капитал тұжырымдамасының теориялық түсіндірмелерін санаттарға бөлуге әрекет жасалды. Мақала жазу кезінде әртүрлі мектептер мен бағыттарды санаттарға бөлу үшін адами капитал тұжырымдамасына бағытталған зерттеулерді ретроспективті талдау әдісі қолданылды. Талдау адами капиталды зерттеудегі тәсілдердің төрт негізгі категориясын анықтауға мүмкіндік берді. Осыған сүйене отырып, авторлар қазіргі шындықты ескеретін тұжырымдамаға мағыналық толықтырулар енгізу қажеттілігін атап өтті. Алынған нәтижелер негізінде авторлар адами капиталды жаңа жағдайда тұжырымдамалауға тырысты. Мақалада жүргізілген талдау адами капитал тұжырымдамасын зерттеу барлық алдыңғы теориялық әзірлемелерді және уақыт талаптарына байланысты жаңа аспектілерді қамтитын заманауи түсіндіруді қажет ететінін көрсетті. 

Авторлар туралы

И. Д. Тургель
Ресейдің Тұңғыш Президенті Б.Н. Ельцин атындағы Орал федералды университеті Жоғары кәсіптік білім берудің федералды мемлекеттік автономды білім беру мекемесі
Ресей

Тургель И.Д. - экономика ғылымдарының докторы, профессор

Екатеринбург



Д. Фазылжан
әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
Қазақстан

PhD докторанты

даң. әл-Фараби 71, 050040, Алматы



Әдебиет тізімі

1. Aslanov, D. (2010). Chelovecheskij kapital – vazhnejshij faktor ekonomicheskogo rosta [Human capital is the most important factor of economic growth]. Yekaterinburg, 28(2), 71-75. (in Russ.)

2. Bazilevich, V. (2006). Neortodaksal’na teorіya J.A. SHumpetera [The Unorthodox theory of J.A. Schumpeter]. Kyiv, Znannya.

3. Becker, G. (1964). Human Capital. New York, Columbia University Press. Direct text.

4. Becker, G. (2003). Chelovecheskoe povedenie: ekonomicheskij podhod [Human behavior: an economic approach]. Selected works on economic theory. Moscow, Higher School of Economics. (in Russ.)

5. Blaug, M. (2004). Methodology of economic science, or How economists explain. New York, Cambridge University Press.

6. Dobrynin, A., Dyatlov, S., & Tsyrenova, E. (1999). Human capital in a transitive economy: formation, evaluation, efficiency of use[Chelovecheskij kapital v tranzitivnoj ekonomike: formirovanie, ocenka, effektivnost’ ispol’zovaniya]. Saint Petersburg, Nauka. (in Russ.)

7. Dolan, E. (1992). Market: microeconomic model Rynok: mikroekonomicheskaya model’]. Saint Petersbourg, Printing Yard. (in Russ.)

8. Human Development Index (2022). United Nations Development Programme Human Development [cited 10 January 2023]. Available: http://www.report.hdr.undp.org

9. Kapelyushnikov, R. (1993). Gary Becker’s economic approach to human behavior[Ekonomicheskij podhod Geri Bekkera k chelovecheskomu povedeniyu]. Institute of Freedom Libertarium. [cited 10 January 2023]. Available: http://www.libertarium.ru/68397 (In Russ.)

10. Kapelyushnikov, R. (1998). Fundamentals of the theory of human capital[Osnovy teorii chelovecheskogo kapitala]. Humanitarian portal: politics: encyclopedia news. [cited 20 December 2022]. Available: https://gtmarket.ru/library/articles/3227 (In Russ.)

11. Khmeleva, G. (2012). Human capital as a condition for the formation of the innovative economy of the region: a monograph [Chelovecheskij kapital kak uslovie formirovaniya innovacionnoj ekonomiki regiona: monografiya ]. Samara, SAGMU Publishing House. (In Russ.)

12. Korchagin, Y. (2016). Human capital as a factor of growth and development or stagnation, recession and degradation: monograph [Chelovecheskij kapital kak faktor rosta i razvitiya ili stagnacii, recessii i degradacii: monografiya]. Voronezh, CIRE. (In Russ.)

13. Koshanov, A., & Chulanova Z. (2021). Some approaches to assessing the state of human capital (on the example of Kazakhstan), Bulletin of the Moscow University. Series 6, Economics [Vestnik Moskovskogo universiteta. Seriya 6. E`konomika], 4, 49-72. (In Russ.) https://doi.org/10.38050/01300105202143

14. Kostyuk, V. (1997). Istoriya ekonomicheskih uchenij: Uchebnoe posobie [History of economic studies: Textbook]. Moscow, Center. (In Russ.)

15. Ksenofontova, H. (2010). Scientific views on the development of human capital. Bulletin of the Voronezh State University. Series: Economics and Management [Vestnik Voronezhskogo gosudarstvennogo universiteta. Seriya: E`konomika i menedzhment], 1, 9-14. (In Russ.)

16. Maidyrova, A. (2008). The human capital of the nation in the conditions of the formation of the information society: Methodological aspect: monograph [Chelovecheskij kapital nacii v usloviyah formirovaniya informacionnogo obshchestva: metodologicheskij aspekt: monografiya]. Astana, Academy of Public Administration under the President of the Republic of Kazakhstan. (In Russ.)

17. Marx, K. (1951). Capital. The second book. The process of capital circulation [Kapital. Vtoraya kniga. Process obrashcheniya kapitala]. Saint Petersburg, Printing Yard. (In Russ.)

18. Marshall, A. (1993). Principles of economic science: in 3 volumes [Principy ekonomicheskoj nauki: v 3 tomah]. Moscow, Progress. (In Russ.)

19. Meldakhanova, M. (2012). Human capital in the conditions of ensuring the competitiveness of the national economy: modern concept, priorities and implementation mechanisms [Chelovecheskij kapital v usloviyah obespecheniya konkurentosposobnosti nacional’noj ekonomiki: sovremennaya koncepciya, prioritety i mekhanizmy realizacii]. Almaty, Institute of Economics CS MES RK. (In Russ.)

20. Mukhambetova, L. (2017). Theoretical, methodological and applied aspects of the formation of human capital in the context of industrial and innovative development of Kazakhstan: monograph [Kazakstannyn industriyalyk-innovaciyalyk damuy zhagdajynda adam kapitalyn kalyptastyrudyn teoriyalyk, adistemelik zhane koldanbaly aspektileri: monografiya]. Astana, Magistr Po. Astana. (In Russ.)

21. Panzabekova, A., Satybaldin, A., Alibekova, G., & Abilkayir, N. (2019). Human capital for sustainable development: a comparative analysis of regions of the Republic of Kazakhstan. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 317, 012013. https://doi.org/10.1088/1755-1315/317/1/012013

22. Raitskaya, L., & Tikhonova E. (2020). Review of reviews as a tool for identifying trends in the field of knowledge under study. Higher education in Russia, 29(3), 37-57. https://doi.org/10.31992/0869-3617-2020-29-3-37-57

23. Sanderson, W., Scherbov, S., & Ghislandi, S. (2018). The best country to live in might not be Norway after all. [cited 20 December 2022]. Available: https://qz.com/1456012/the-3-key-problemswith-the-uns-human-development-index

24. Schultz, T. (1963). The Economic Value of Education. New York, Columbia University Press.

25. Schultz, T. (1971). Investment in Human Capital: the Role of Education and of Research. New York, Free Press. 26. Schultz, T. (1981). Investing in People: The Economics of Population Quality. London, University of California Press.

26. Schumpeter, J. (2017). The Nature and Essence of Economic Theory. New York, Routledge.

27. Shaukenova, Z. (2014). Human capital as the basis for the formation of innovative culture of Kazakhstan society (socio-philosophical analysis). Collective monograph [Chelovecheskij kapital kak osnova formirovaniya innovacionnoj kul’tury kazahstanskogo obshchestva (social’no-filosofskij analiz)]. Almaty, Institute of Philosophy, Political Science and Religious Studies CS MES RK. (In Russ.)

28. Simkina, L. (2010). Economic theory [Ekonomicheskaya teoriya]. Saint Petersburg, Piter. (In Russ.)

29. Smith, A. (1962). An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations. Moscow, Sotsekgiz.

30. Smirnov, V., Soshkov, I., Romanchin, V., & Skoblyakova I. (2005). Human capital: cooperation and type of urgencies, evaluation and stimulation: monograph [Chelovecheskij kapital: soderzhanie i vidy, ocenka i stimulirovanie: monografiya]. Orel, Orelgtu. (In Russ.)

31. Soboleva, I. (2009). Paradoxes of measuring human capital [Paradoksy izmereniya chelovecheskogo kapitala]. Moscow, Institute of Economics. (In Russ.)

32. Stroombergen, A., Rose, D., & Nana, G. (2002). Review of the Statistical Measurement of Human Capital. Statistics New Zealand, Wellington.

33. Temirova, Z. (2004). Development and effective use of human capital in the conditions of economic growth of the Republic of Kazakhstan (on the example of the South Kazakhstan region) [Razvitie i effektivnoe ispol’zovanie chelovecheskogo kapitala v usloviyah ekonomicheskogo rosta Respubliki Kazahstan (na primere YUzhno-Kazahstanskoj oblasti)]. Almaty, South Kazakh State University named after M.O. Auezov. (In Russ.)

34. Timchishin, D. (2009). Human capital as a factor of production. Bulletin of the Moscow State Regional University. Series: Economics [Vestnik Moskovskogo gosudarstvennogo oblastnogo universiteta. Seriya: E`konomika], 1, 34-38. (In Russ.)

35. Tuguskina, G. (2009). Modeling of the structure of human capital. Personnel management [Upravlenie personalom], 9, 12-20. (In Russ.)

36. Ustinova, K., Gubanova, E., & Leonidova, G. (2015). Human capital in the innovative economy: monograph [Chelovecheskij kapital v innovacionnoj ekonomike: monografiya]. Vologda, Institute of Socio-Economic Development of Territories of the Russian Academy of Sciences. (In Russ.)

37. Voronin, V. (2011). Intellectual capital: as a factor of increasing the competitiveness of business and investing in the future. Young scientist [Molodoj ucheny`j], 4 (27), 142-145. (In Russ.)


Рецензия

Дәйектеу үшін:


Тургель И.Д., Фазылжан Д. Адами капитал тұжырымдамасына көзқарастардың эволюциясын категориялық талдау. Economics: the strategy and practice. 2023;18(1):180-195. https://doi.org/10.51176/1997-9967-2023-1-180-195

For citation:


Turgel I.D., Fazylzhan D. The Concept of Human Capital: Categorical Analysis of the Evolution of Approaches. Economics: the strategy and practice. 2023;18(1):180-195. (In Russ.) https://doi.org/10.51176/1997-9967-2023-1-180-195

Қараулар: 343


Creative Commons License
Контент доступен под лицензией Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International.


ISSN 1997-9967 (Print)
ISSN 2663-550X (Online)